2

fa مقایسه نظام پارلمانی عراق با نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران Comparing the parliamentary system of Iraq with the legal system of the Islamic Republic of Iran عمومى General پژوهشي Research چکیده  هدف تحقیق حاضر، بررسی و تحلیل نظام پارلمانی عراق و مقایسه آن با نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران می&lrm;باشد. یکی از خصایص مهم نظام سیاسی عراق، تبعیت از نظام پارلمانی است که قانون اساسی این کشور به این مهم صحه گذاشته است. نظام پارلمانی نشأت گرفته از تجربه هشت قرن حکومت انگلیس است. در نظامهای پارلمانی، پارلمان منتخب مردم، ابتکار عمل در قانونگذاری، تشکیل و تکوین قوه مجریه و نظارت مؤثر بر آن را بر عهده دارد. به این ترتیب مشروعیت نظام در دست پارلمان است. پارلمان در رأس امور است و هیچ مقامی بالاتر از آن نیست. در نظام پارلمانی، تفکیک قوا نسبی است. لازمه تضمین دموکراسی در نظام پارلمانی، مشارکت همه احزاب و گروههای موجود در جامعه است. هرچند دو کشور ایران و عراق در همسایگی هم قرار دارند، اما نظام جمهوری اسلامی ایران از نظام نمیه ریاستی تبعیت می&lrm;کند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نظام تفکیک قوا را (در اصل 57) تحت نظارت ولایت فقیه پذیرفته است که این نظارت خود منبعث از اصل پنجم به عنوان یکی از اصول بنیادین است، بنابراین جهت تأمین استقلال قوا، نوعی از نظام نیمه‌ریاستی شکل گرفته است؛ چرا که از طرفی طبق اصول 87 تا 89 وزرای دولت نیازمند رأی اعتماد مجلس و در مقابل آن پاسخگو می‌باشند و از طرف دیگر طبق اصل 114 رئیس قوه مجریه با آرای عمومی انتخاب می‌شود. یافته‌های تحقیق نشان از آن دارد که، بین دو نظام حاکم بر کشور عراق و ایران اختلافاتی از جمله انحلال قوه مجریه و مقننه از سوی یکدیگر، معرفی رئیس قوه مقنه از سوی پارلمان وجود دارد اگرچه در مقابل به شباهت‌های مانند مسئول بودن رئیس جمهور در مقابل پارلمان، استقلال قوه مجریه و مقننه در مقابل یکدیگر می&lrm;توان تاکید داشت.   Abstract The purpose of this research is to investigate and analyze the parliamentary system of Iraq and compare it with the legal system of the Islamic Republic of Iran. One of the important features of the Iraqi political system is the parliamentary system, which the constitution of this country has approved. The parliamentary system is derived from the experience of eight centuries of British rule. In parliamentary systems, the parliament elected by the people is responsible for the initiative in legislation, the formation and development of the executive branch and its effective supervision. In this way, the legitimacy of the system is in the hands of the parliament. Parliament is at the top of affairs and there is no authority above it. In the parliamentary system, the separation of powers is relative. The requirement to guarantee democracy in the parliamentary system is the participation of all parties and groups in the society. Although Iran and Iraq are neighbors, the system of the Islamic Republic of Iran follows the presidential system. The Constitution of the Islamic Republic of Iran has accepted the system of separation of powers (in Article 57) under the supervision of the Velayat-e-Faqih. Because, on the one hand, according to principles 87 to 89, government ministers need a vote of confidence from the parliament and are accountable for it, and on the other hand, according to principle 114, the head of the executive branch is elected by popular vote. The findings of the research show that there are differences between the two ruling systems of Iraq and Iran, such as the dissolution of the executive and legislative branches by each other, the introduction of the head of the legislative branch by the parliament, although on the other hand, there are similarities such as the president being responsible for The parliament, the independence of the executive and the legislature can be emphasized against each other.   نظام پارلمان, نظام ریاستی, پارلمان, مجلس, تفکیک قوا, عراق, جمهوری اسلامی ایران. parliamentary system, presidential system, parliament, assembly, separation of powers, Iraq, Islamic Republic of Iran. 1 27 http://jlawst.ir/browse.php?a_code=A-10-2-7&slc_lang=fa&sid=1 Heydar Mahdi Hossein Hossein حیدر مهدی حسین حسین Heydarmahdi537@gmail.com 1003194753284600427 1003194753284600427 Yes Master of Public Law, Faculty of Law and Political Science, Department of Public Law, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Iran کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی گروه حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، ایران